Ciąg bariery ochronnej ma dwa miejsca, w których najczęściej dochodzi do najgroźniejszych skutków uderzenia: początek i koniec. W środku ciągu bariera pracuje tak, jak zaprojektowano - przejmuje uderzenie boczne i naprowadza pojazd. Na zakończeniu sytuacja jest inna: pojazd może trafić w nie niemal czołowo, a źle wykonane zakończenie zachowuje się wtedy jak ostrze albo jak rampa.
Po co w ogóle zakończenia
Zakończenie ma trzy zadania, których nie spełnia zwykłe ucięcie prowadnicy:
- usunąć twardą krawędź z toru jazdy pojazdu, który zjechał z jezdni,
- zakotwić ciąg, żeby bariera mogła rozwinąć siłę osiową i pracować jak system, a nie jak luźny odcinek blachy,
- wprowadzić pojazd w pracę bariery zamiast pozwolić mu wejść za prowadnicę.
Drugi punkt jest najczęściej pomijany w dyskusjach o kosztach. Bariera podatna przenosi obciążenie wzdłuż ciągu dzięki napięciu prowadnicy. Bez prawidłowego zakotwienia zakończenia cały odcinek pracuje inaczej niż w badaniu zderzeniowym - także kilkadziesiąt metrów dalej.
Rodzaje zakończeń
| Rozwiązanie | Jak działa | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Odcinek obniżany (wyoblenie) | prowadnica jest odgięta i sprowadzona do poziomu terenu, gdzie zostaje zakotwiona | drogi o niższych prędkościach, odcinki poza strefą najazdu czołowego |
| Odcinek początkowy odsunięty | zakończenie odchyla się od jezdni, zmniejszając prawdopodobieństwo najazdu czołowego | tam, gdzie pozwala na to szerokość pasa drogowego |
| Terminal energochłonny | badany wyrób, który przy uderzeniu czołowym hamuje pojazd w sposób kontrolowany | drogi o wysokich prędkościach, początek ciągu w strefie narażonej na najazd |
| Poduszka zderzeniowa | osłania czoło przeszkody lub zakończenia; pochłania energię uderzenia | rozwidlenia, czoła wysp, podpory obiektów |
| Odcinek przejściowy | łączy dwa systemy o różnej sztywności bez skokowej zmiany pracy | styk bariery drogowej i mostowej, zmiana poziomu powstrzymywania |
Terminale i odcinki przejściowe są wyrobami badanymi - ich właściwości potwierdza się badaniem, podobnie jak w przypadku samej bariery. To oznacza jedną praktyczną konsekwencję: terminalu nie da się wykonać na budowie z dostępnych elementów.
Jak dobrać zakończenie
Decyzja sprowadza się do oceny, czy zakończenie może zostać uderzone czołowo i z jaką prędkością:
- Prędkość na odcinku - im wyższa, tym mocniejszy argument za terminalem energochłonnym.
- Położenie względem toru jazdy - zakończenie w strefie, w której kończą jazdę pojazdy wypadające z drogi, wymaga rozwiązania energochłonnego.
- Kierunki ruchu - przy jezdni dwukierunkowej zakończenie może zostać uderzone z obu stron.
- Miejsce w przekroju - czy jest przestrzeń na odsunięcie zakończenia i na jego pracę.
- Rodzaj osłanianej przeszkody - przy podporach i czołach obiektów standardem jest osłona energochłonna.
Zakończenie a długość odcinka osłaniającego
Bardzo częsty błąd w wycenach: policzenie długości bariery razem z zakończeniami. Odcinek, który faktycznie osłania przeszkodę, liczy się osobno, a zakończenia są do niego doliczane. Jeśli potraktujemy wyoblenie jako część odcinka osłaniającego, bariera będzie po prostu za krótka - pojazd zjeżdżający pod niewielkim kątem minie ją i trafi w przeszkodę.
Najczęstsze błędy przy zakończeniach
- ucięta prowadnica bez żadnego zakończenia - rozwiązanie spotykane na drogach lokalnych, najgroźniejsze ze wszystkich,
- zakończenie tuż przy jezdni, w miejscu typowego toru zjazdu pojazdu,
- brak kotwienia odcinka końcowego lub kotwienie wykonane niezgodnie z instrukcją systemu,
- terminal złożony z części innego systemu - wygląda jak terminal, nie ma jego właściwości,
- pominięcie odcinka przejściowego przy styku bariery drogowej i mostowej,
- nieodtworzone zakończenie po naprawie pokolizyjnej - odcinek wraca do pracy bez elementu, od którego zaczyna się cały system.
Zakończenia w utrzymaniu odcinka
Zakończenia są też najczęściej uszkadzanymi elementami ciągu, a jednocześnie najtrudniej je ocenić z pojazdu. Przy przeglądzie warto sprawdzić przede wszystkim stan kotwienia, geometrię odcinka obniżanego, kompletność elementów terminalu i stan poduszki zderzeniowej po zimie. Więcej o samym trybie kontroli piszemy w poradniku o przeglądzie technicznym barier ochronnych, a o doborze samego systemu - w przewodniku po poziomach powstrzymywania wg PN-EN 1317.
Dostarczamy i montujemy bariery wraz z kompletem zakończeń oraz odcinkami przejściowymi - także jako uzupełnienie istniejących ciągów. Szczegóły znajdziesz w zakładce oferta.
Najczęstsze pytania
Czy każdą barierę trzeba zakończyć terminalem energochłonnym?
Nie. Terminal energochłonny stosuje się tam, gdzie zakończenie może zostać uderzone czołowo przy dużej prędkości - najczęściej na drogach szybkiego ruchu i w strefach rozwidleń. Na drogach o niższych prędkościach i przy zakończeniach odsuniętych od toru jazdy stosuje się odcinki obniżane i zakotwione, wykonane zgodnie z dokumentacją systemu.
Czy można zakończyć barierę zwykłym ucięciem prowadnicy?
Nie. Ucięta prowadnica tworzy twardą, ostrą krawędź na wysokości kabiny pojazdu i nie zapewnia zakotwienia ciągu. Taki odcinek nie odpowiada konfiguracji objętej badaniem zderzeniowym, a przy uderzeniu czołowym stwarza zagrożenie większe niż osłaniana przeszkoda.
Czym różni się odcinek przejściowy od zakończenia?
Zakończenie kończy ciąg bariery, natomiast odcinek przejściowy łączy dwa systemy o różnej sztywności, na przykład barierę drogową z mostową. Jego zadaniem jest uniknięcie skokowej zmiany sztywności, która przy uderzeniu powoduje zaczepienie pojazdu lub wyrwanie połączenia.
Czy zakończenie wlicza się do długości odcinka osłaniającego?
Nie. Długość odcinka osłaniającego liczy się osobno, a zakończenia dolicza się do niej. Potraktowanie wyoblenia jako części odcinka osłaniającego skutkuje barierą za krótką w stosunku do potrzeb wynikających z położenia przeszkody.
Porozmawiajmy o Twojej inwestycji
Doradca techniczny pomoże dobrać system barier do klasy drogi i projektu organizacji ruchu.
O autorze
Artykuł przygotował zespół techniczny GoDar - praktycy z kilkunastoletnim doświadczeniem w montażu barier ochronnych i organizacji ruchu na polskich drogach.

